Кәҗә белән сарык хикәясе

Бер вакытта карап торам кәҗә сарык сөйләшкәнен,
Берсе белән берсе мөгез терәшкәнен.
Син караксың, син юньсезсең, дигән төсле,
Берсе белән алар берсе көрәшкәнен.

Кәҗә шунда ачуланып сөзеп куйды,
Сарык безнең сабырласа, түзеп куйды,
Кәҗә шунда сакалларын җилбердәтеп,
[Үткәрлеген] барын сөйләп тезеп куйды.

— «Хуҗабызга мин доходны бирәм үзем,
Минем бар бит ике улым, ике кызым.
Хуҗадан мин ашарга да сорап тормыйм,
[Бакча савыр кайтыма], куша тозын.

Көтүдә мин эчем поша артта калсам,
Алга чыгып ашаганда җырлашмасам.
Кәҗәлегем минем шунда югала бит,
Бакчаларга барып кереп урлашмасам.

Көтүченең көтеп тормыйм куганнарын,
Алдан йөреп чүплим чәчкә булганнарын.
Йортта да без урламыйча тик ятмыйбыз
Чиртәбез бакчадан суганнарын».

— «Кәҗә дустым, мактанма син бурлык белән,
Бурлыкны син хисаплама зурлык белән.
Каптырсалар, суктыралар күсәк белән,
Санап сукмый ачуланса исәп белән.

Түзәлмәгәч, шул вакытта акырасың,
Түзәлмәгәч, үзеңә ярдәм чакырасың,
Без ятабыз рәхәтләнеп, күшәп йоклап,
Шул вакытта син бичара чак торасың.

Балаларың кайтып сөйли тотлыганып,
Тукмаганда шунда синең үкенгәнең,
Бер нәфсеңә баш була алмый тукмаласың,
Файда бирми соңгы көнне үкенгәнең».

— «Сарык дустым, давай бергә торыйк әле,
Сүзне хәзер икенчегә борыйк әле.
Син яхшымы, мин яхшымы без белербез,
Давай кереп хуҗабыздан сорыйк әле».

Ул арада хуҗалары килеп чыга,
[Кара аша] ашагыз, дип солы түгә.
Бөтенесен кәҗә үзенә алып өчен,
Ул арада сарыкны сөзеп ега.

Моның белән ничек бергә тормак кирәк,
Оятсыз белән ничек оя кормак кирәк.
Менә шундый ышанычсыз кәҗәләрнең
Койрыкларын сытырлатып бормак кирәк.

Однажды смотрю, как коза и овца разговаривают,
Как упираются друг в друга рогами.
Словно говорят: «Ты вор, ты негодник», —
И борются одна с другой.

Коза рассердилась и боднула,
А наша овца стерпела, сдержалась.
Коза, потряхивая бородой,
Перечислила все свои проделки.

«Я сама приношу хозяину доход,
У меня ведь два сына и две дочери.
Я даже еды у хозяина не прошу,
[Строка о пропитании из огорода прочитана неуверенно].

В стаде скучаю, если отстану,
Если, забежав вперёд, не запою за едой.
Моя козья натура пропадёт,
Если не залезу в огород поворовать.

Не жду, пока пастух погонит,
Иду впереди, срываю всё цветущее.
И дома мы без воровства не сидим —
Дёргаем в огороде лук».

«Друг коза, не хвались воровством,
Не считай воровство величием.
Если поймают, побьют дубиной,
В гневе ударов считать не будут.

Не стерпишь — тогда закричишь,
Не стерпишь — позовёшь на помощь.
Мы лежим в покое, жуём жвачку, спим,
А ты, бедняга, едва стоишь.

Твои дети придут, запинаясь расскажут,
Как ты пожалела, когда тебя били.
Не можешь одолеть жадность — и получаешь побои,
Не поможет запоздалое раскаяние».

«Друг овца, давай жить вместе,
Давай переменим разговор.
Узнаем, ты ли хороша или я,
Давай зайдём, спросим хозяина».

Тем временем выходит хозяин,
Насыпает овёс: ешьте.
Чтобы забрать всё себе,
Коза тут же боднула овцу и свалила.

Как с такой жить вместе,
Как с бесстыжей строить общий дом?
Вот таким ненадёжным козам
Надо как следует скрутить хвосты.